Artykuł

Bąblowica wątroby – jak dochodzi do zarażenia i jak chronić swój organizm?

Bąblowiec wątroby – groźny dla ludzi oraz zwierząt

Bąblowica wątroby to jedna z najgroźniejszych chorób pasożytniczych u ludzi. Wywołana przez larwy tasiemca Echinococcus, przez lata może przebiegać bezobjawowo, niszcząc w tym czasie tkankę wątroby. Poznaj drogi zakażenia, charakterystyczne objawy oraz sprawdzone sposoby zmniejszenia ryzyka zarażenia.

Bąblowiec wątroby — schemat cyklu życia pasożytaBąblowiec atakuje wątrobę oraz inne komórki organizmu

⚠️ Informacja redakcyjna: Poniższy artykuł ma charakter wyłącznie edukacyjny i informacyjny. Opisuje właściwości substancji chemicznych oraz wyniki badań naukowych dostępnych w literaturze przedmiotu. Nie stanowi oświadczenia zdrowotnego w rozumieniu Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006. Serwis nie rekomenduje stosowania żadnych preparatów. Indywidualne efekty mogą się różnić. Przed podjęciem jakichkolwiek decyzji dotyczących zdrowia skonsultuj się z lekarzem.

Bąblowiec wątroby jest groźnym pasożytem, przenoszonym przez larwy owadów. Człowiek jest żywicielem tasiemców powodujących bąblowca. Choroba o nazwie bąblowica występuje rocznie u kilkudziesięciu osób. Najczęstszą drogą zakażenia, są zwierzęta domowe, ponieważ bąblowiec może żyć bezobjawowo w organizmie psa lub kota. Zwierzę może odczuwać świąt, wymiotować, ale to są jedyne objawy bytowania tasiemca u zwierząt. Z tego powodu, człowiek może pomylić objawy tej choroby, na przykład z pchłami.

Głaskanie zarażonego zwierzaka lub zabawa z nim naraża na zarażenie się chorobą – dzieci mogą zabrudzić ręce kałem zwierzaka lub wziąć do buzi zabawkę pupila i nieszczęście gotowe. Żywicielem bąblowca są także zwierzęta dzikie takie, jak lisy i wilki. Wydalają jaja pasożyta z kałem, a takie jaja mogą zarażać aż przez jeden rok.

Pośrednio zarazić się można jedząc brudne warzywa, owoce lub owoce leśne takie, jak jagody czy maliny lub jeżyny, które były skażone niewidocznymi, mikroskopijnymi jajami. Warto zauważyć tutaj, że zwierzęta żyją krócej w naturalnym środowisku przede wszystkim z powodu masywnych zarażeń pasożytami. Zwierze odrobaczone i żyjące w mieście, lub w zoo, mimo mniejszej swobody, ma większą szansę na dożycie do takiego wieku, który w naturalnym środowisku przydarza się rzadko.

Zarażenie bąblowcem nie musi od razu wywołać choroby. Czasami bąblowiec żyje w człowieku bezobjawowo przez wiele lat. Z jaj w organizmie człowieka powstają larwy, które bytują w wątrobie lub płucach. Otaczają się rodzajem bąbla lub cysty, który stale się rozrasta. Bąbel naciska na tkanki, wywołując stany zapalne, wydzielając toksyny i powodując uczulenie organizmu. Bąblowica wątroby może powodować zapalenie dróg żółciowych, żółtaczkę mechaniczną, napady kaszlu i duszności. Tasiemiec w mózgu może upośledzać widzenie człowieka, trwale uszkadzając wzrok, lub wywołać padaczkę (epilepsję).

Bąblowica wymaga interwencji farmakologicznej lub chirurgicznej. Rozpoznaje się ją na podstawie wywiadu lekarskiego, prześwietlenia oraz badania USG. Diagnoza tej choroby jest bardzo trudna dlatego, że choroba daje objawy późno i występuje dość rzadko. Jeśli lekarz nie jest tak przenikliwy jak serialowy doktor House, może nie brać bąblowicy pod uwagę podczas diagnozowania i wspomagać pacjenta przy innych chorobach. Lekarze czasami źle diagnozują bąblowicę, myląc jej objawy z grypą, przeziębieniem czy też innymi chorobami. Dlatego tak duże znaczenie mają USG oraz prześwietlenie, które pokazują jak na dłoni cystę ukrytą w wątrobie.

Bąblowica może być jednojamowa lub wielojamowa.W pierwszej larwa tasiemca osadza się w wątrobie, płucach lub innym miejscu, a wokół niej powstaje torbiel wypełniona płynem. Bąblowica wielojamowa jest groźna – w wątrobie nie tworzy się żadna torbiel. Pasożyt rozrasta się, powoduje dziury w wątrobie, powodując, że organ ten przypomina dziurawy ser. Bąblowiec przemieszcza się z krwią do płuc, oka i mózgu. Ta odmiana bąblowicy zazwyczaj kończy się zgonem. Na szczęście przypadki zagnieżdżenia się pasożyta w najważniejszych rejonach organizmu są bardzo rzadkie i raczej nie pojawiają się w krajach rozwiniętych.

Jakie objawy daje bąblowica wątroby?

Bąblowica ma podobne objawy do grypy: ból głowy, wysoka gorączka, osłabienie oraz mocne dreszcze oznaczają tę trudną chorobę w samych jej początkach. Długotrwałe bytowanie bąblowca w wątrobie wiąże się z powstaniem stanu zapalnego wątroby, a gdy odkryje się tego pasożyta często oznacza to konieczność przeszczepu wątroby. Bąblowca można usunąć z ludzkiego organizmu operacyjnie, co jest bardzo trudne.

Bąblowiec buduje wokół siebie otoczkę. Jeśli bąbel nie ma główki to jego ewentualne pękniecie nie stanowi problemu. Jeśli jednak ma główkę to dojść może do wstrząsu anafilaktycznego i rozwoju mnogiej postaci bąblowicy. Bąblowica może objawić się nawet po piętnastu latach bytowania bąblowca w ludzkim ciele, a wtedy jest już za późno na jakakolwiek skuteczna interwencja. Najczęściej późno wykryta bąblowica kończy się śmiercią osoby będącej nosicielem tego groźnego schorzenia. Torbiele wątroby są łatwiejsze do wykrycia od torbieli płuc – najczęściej uwidaczniane są podczas badania ultrasonograficznego, przez przypadek. Po zakończeniu kuracji pacjent musi kontynuować terapię, aby nie pozwolić powrócić chorobie.

Naturalne metody wspomagania organizmu w zwalczaniu bąblowca są niewystarczające. Konieczna jest interwencja farmakologiczna lub chirurgiczna. Można jednak minimalizować ryzyko zagrożenia bąblowicą nie pozwalając psom łapać gryzoni, grodząc posesje, jedząc wyłącznie myte owoce leśne, pilnując dzieci podczas spacerów po lesie, odrobaczając psy w sposób regularny. To są najprostsze sposoby, dzięki którym nie zarazimy się tą groźną dla człowieka chorobą. Ostrożność jest wskazana, ponieważ zarażenie człowieka tą chorobą może mieć fatalne skutki dla organizmu.

Podsumowując – bąblowica jest bardzo groźną chorobą, jednak podczas wypadu do lasu, narażamy się na nią w niewielkim stopniu. Znacznie większym zagrożeniem są kleszcze, przenoszące kleszczowe zapalenie mózgu i boreliozę, jednak to temat, który poruszę w jednym z kolejnych artykułów. Bąblowiec jest często określany, jako pasożyt-nowotwór i jest w tym wiele prawdy.

Najczęściej zadawane pytania o bąblowicę

Jak można zarazić się bąblowcem?

Do zarażenia dochodzi najczęściej przez kontakt z psem lub kotem zarażonym tasiemcem Echinococcus, spożycie niemytych owoców leśnych (jagód, malin, jeżyn) skażonych jajami pasożyta lub zabawę dzieci w miejscach zanieczyszczonych odchodami zwierząt.

Jakie są objawy bąblowicy wątroby?

We wczesnej fazie bąblowica często przebiega bezobjawowo przez wiele lat. Gdy cysta urosnie, pojawiają się: ból w prawym podżebrzu, żółtaczka mechaniczna, zapalenie dróg żółciowych, kaszel i duszności. Choroba może ujawnić się nawet po 15 latach.

Jak wykryć bąblowca w wątrobie?

Podstawowym badaniem jest USG jamy brzusznej, które uwidacznia cystę w wątrobie. Uzupełnia się je prześwietleniem rentgenowskim i wywiadem lekarskim. Diagnoza bywa trudna, bo choroba występuje rzadko i jej objawy przypominają inne schorzenia.

Jak chronić się przed bąblowicą?

Kluczowe zasady to: regularne odrobaczanie psów i kotów, mycie rąk po kontakcie ze zwierzętami, dokładne mycie owoców leśnych, grodzenie posesji zapobiegające kontaktowi psów z dzikimi gryzoniami oraz pilnowanie dzieci podczas spacerów w lesie.

Czy bąblowica jest uleczalna?

Bąblowicę jednoogniskową można usunąć operacyjnie lub zastosować terapię farmakologiczną (leki przeciwpasożytnicze). Bąblowica wielojamowa jest znacznie groźniejsza – pasożyt niszczy tkankę wątroby i może być śmiertelna. Wczesne wykrycie ma kluczowe znaczenie dla rokowań.

Ten artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej. W razie objawów skonsultuj się z lekarzem.

← Wszystkie artykuły